Barrières in de toegang tot hoger onderwijs voor studenten met een handicap Eerg...

8:02 11/03/2006

Barrières in de toegang tot hoger onderwijs voor studenten met een handicap

Eergisteren een heel interessante studiedag en gisterenmorgen een workshop mogen volgen over toegang tot hoger onderwijs voor studenten met een handicap of functiebeperking. Sprekers uit Engeland en de Verenigde Staten kwamen vertellen over de wetgeving en de praktijken in hun landen. Het is duidelijk dat deze landen mijlenver voorop liggen op Vlaanderen. Daar worden studenten met een functiebeperking, om het zo te zeggen, geen strobreed in de weg gelegd om hogere studies aan te vatten. Van zulke positief-ingestelde aanpak kunnen we alleen maar dromen in Vlaanderen.

Het leidt me te ver om hier in detail te gaan vertellen hoe het geregeld is in Engeland en USA. Maar erg interessant – en ook erg typerend – was de reactie van de Vlaamse overheid en de Vlaamse hogescholen en universiteiten. Allemaal kunnen ze zich principieel vinden in het idee van gelijke kansen en “redelijke aanpassingen” (zoals brailleteksten, gebarentaaltolken, etc) voor studenten met een functiebeperking. Maar als puntje bij paaltje komt, hanteren ze toch altijd allerlei praktische bezwaren, zoals “wie gaat dat betalen?”. Tiens, is de situatie dan nog niets veranderd tegenover 1988, toen ik me, na mijn verblijf als uitwisselingsstudente in Amerika, als rechtenstudente ben gaan inschrijven in Leuven? We zijn nu bijna 20 jaar verder.

Eigenlijk zouden we ons allemaal diep moeten schamen! Dat er na 18 jaar fundamenteel nog niets is veranderd. Dat alles blijft afhangen van de goodwill van hogescholen en universiteiten. Dat studenten met een handicap nog steeds een veel grotere inspanning moeten leveren dan studenten zonder functiebeperking. Want niets is afdwingbaar. Alles wat ze krijgen is in feite een gunst en ze moeten dankbaar zijn.

Let wel, ik twijfel er niet aan dat er heel veel mensen zijn die voor de volle 100% inzetten voor studenten met een functiebeperking. Die verdienen een pluim op hun hoed en een ferme schouderklop, want zonder hen zouden vele studenten niet ver geraken. Ik spreek uit ervaring.

Maar wat me stoort is dat het allemaal zo in een sfeer van goodwill en vrijblijvendheid blijft hangen. Dat de overheid hier geen aandacht voor heeft, voor het recht op voortgezet onderwijs van studenten met een functiebeperking. Want als een bepaalde onderwijsinstelling niet mee wil, is het afgelopen voor de student met een functiebeperking. Hij kan het altijd proberen in een andere onderwijsinstelling, maar hij heeft dus geen echte keuzevrijheid en bijna geen rechten. Het beleid hangt op dit vlak met haken en ogen aan elkaar vast. De overheid wil dat Vlaanderen een kenniseconomie wordt en roept te pas en te onpas dat iedereen mee moet in de kenniseconomie en dat iedereen levenslang en levensbreed moet leren, en dat geen enkele talent mag worden verspild want dat er over enkele jaren een groot tekort zal zijn aan arbeidskrachten.

Welnu, een groot reservoir aan arbeidskrachten is beschikbaar onder onze neus, maar we gaan er compleet aan voorbij. In plaats van dit reservoir aan te spreken en deze groep mensen met functiebeperking evenveel kansen te geven als iedereen op een voortgezette, al dan niet universitaire opleiding, kiest de overheid ervoor de kop in het zand te steken en te hopen dat onderwijsinstellingen de kastanjes wel uit het vuur zullen halen zonder al te veel geld extra te vragen.

Wat dringend moet gebeuren is dat de minister van onderwijs een goed onderbouwde visie ontwikkelt rond toegang tot hoger onderwijs voor studenten met een functiebeperking. Op basis hiervan moet hij een ernstig beleid voeren en geld vrijmaken. Zodat na de arbeiderskinderen en de kinderen uit allochtone milieus, ook de kinderen met een handicap naar het hoger onderwijs kunnen. Pas dán zal het hoger onderwijs écht volledig gedemocratiseerd zijn!

Ik vernam wel op de studiedag dat enkele collega’s hieromtrent al een decreetgevend initiatief hadden genomen. Ik was hiervan niet op de hoogte. Maar ik juich dit wel toe. Ik ga die collega’s contacteren en de zaak terug op de agenda (laten) plaatsen en mee aan de kar duwen. Het is hoog tijd dat er schot in de zaak komt!

Voor meer info, zie www.vehho.be en www.handicap-studie.nl .